Annual Report 2017cymreag

CYMDEITHAS GWENYNWYR CYMRU

THE WELSH BEEKEEPERS’ ASSOCIATION

Sefydlwyd/Established 1943                Elusen Gofrestredig Rhif 509929

 

Adroddiad Blynyddol

Ionawr y 1af 2017 hyd Ragfyr yr 31ain 2017

 

                                              

 

Cadeirydd                   David John Bowles

Is-gadeirydd               Lesley Williams (cyfetholwyd Awst 2017)

Trysorydd                   Graham Wheeler (etholwyd CCA 7.11.15) – Yn Ymddiriedolwr ers CCB

        Mawrth 2014

Ysgrifennydd Cyffredinol      Gwag

David John Bowles     (etholwyd CCB 2014)

Christopher Clarke     (etholwyd CCB 2016))

Lesley Williams          (etholwyd CCB 2016))

Peter Elvis                   (etholwyd CCB 2017)

Gordon Lumby           (etholwyd CCB 2017)

Keith Davies                (cyfetholwyd Ebrill 2017, cadarnhawyd yn CCA y 24ain o Fehefin 2017)

Swyddogion:

Llywydd                                    Tony Shaw (etholwyd CCB 2016)                                        

Is-lywyddion                            Fred Eckton

Ysgrifennydd Aelodaeth       David Kennedy

Ysgrifennydd Cofnodion       Yn wag ar hyn o bryd

Ysgrifennydd Achlysuron      Jill Wheeler (penodwyd 11.09.15)    

Ysgrifenyddion Arholiadau   Caroline Mullinex a Rachel Kellaway

Rheolwr Gwefan                     Nigel Dailey (penodwyd ym Mehefin 2017)

Golygydd                                  Nigel Dailey

Is-olygydd                                 Elin Meek (penodwyd 7.12.15)

Swyddog Technegol                Wally Shaw              

Swyddog Yswiriant               John Bowles

Swyddog Iechyd a Diogelwch       John Pilgrim (penodwyd 2016)

Swyddog Cyhoeddusrwydd a’r Wasg    Angharad Westmore (penodwyd 2016)

Archif CGC                                          David Kennedy

Swyddog COLOSS CGC                    Garth Evans (penodwyd CCB 2017)          

Mae holl ymddiriedolwyr a swyddogion CGC yn rhoi o’u hamser yn wirfoddol ac ni dderbyniant na thâl na buddion eraill. Mae CGC yn ddyledus i’r gwirfoddolwyr hyn am eu hewyllys da parhaus a’u hymdrechion ar ran y Gymdeithas.

Y mae’r Ymddiriedolwyr wedi rhoi sylw dyledus i’r canllawiau a gyhoeddwyd gan y Comisiwn Elusennau ynghylch budd cyhoeddus.

Ein Nodau a’n Hamcanion:

Annog, gwella a datblygu gwenyna ledled Cymru trwy:

     Ddatblygu cydweithrediad ymysg holl wenynwyr Cymru gyfan a chyfnewid syniadau a phrofiadau;

     Gwella safon gwenyna trwy:

            gyhoeddi llenyddiaeth;

        gwella a chefnogi darparu cymorth a deunyddiau addysgiadol gwenynol;

        annog hyfforddi a chymhwyso gwenynwyr;

        trefnu ar gyfer arholiadau cenedlaethol ar amryw raddfeydd;

        annog cyfranogiad cymunedol mewn arsyllu ar wenyn a dysgu amdanynt mewn modd diogel,

        a datblygu gwerthfawrogiad o werth gwenyn yn yr amgylchedd.

Gweinyddiaeth

Ceir rhestr o gyfarfodydd yn ystod y flwyddyn ar ddiwedd yr adroddiad hwn.

Cyfarfu’r Ymddiriedolwyr â Chyngor CGC deirgwaith (Mawrth, Mehefin a Thachwedd) er mwyn adrodd ynghylch gweithgareddau’r Tîm Rheoli a cheisio arweiniad gan yr aelodaeth. Ym mhob un o’r cyfarfodydd hyn cynrychiolwyd o leiaf 60% (11) o Aelod-Gymdeithasau CGC ac ar y cyfan daeth 84% (16 Cymdeithas) i o leiaf un cyfarfod. Cylchredwyd cofnodion pob cyfarfod Tîm Rheoli trwy Ysgrifenyddion Cymdeithasau. Arfaethir cyfarfodydd Cyngor ar gyfer Mawrth y 10fed, Mehefin y  23ain a Thachwedd y 3ydd yn 2018. Bydd y Tîm Rheoli’n cyfarfod o leiaf pedair gwaith yn 2018, gyda’r cyfarfod cyntaf ar Chwefror y 3ydd. Mae lleoliad a dyddiad cyfarfodydd Tîm Rheoli’n adlewyrchu argaeledd a chyfeiriadau cartrefi’r Ymddiriedolwyr, er mwyn sicrhau y gall y nifer fwyaf ddod draw a chadw’r treuliau teithio cyn ised ag y bo modd.

Gwahoddir swyddogion CGC nad ydynt yn Ymddiriedolwyr i fynychu cyfarfodydd Tîm Rheoli yn ystod 2018 er mwyn asesu gwaith yr Ymddiriedolwyr a chywair a chynnwys cyfarfodydd.

Er inni gynyddu cyfanswm nifer yr Ymddiriedolwyr, cafodd y Tîm Rheoli drafferth cael cworwm ynghyd ar gyfer cyfarfodydd, gan arwain at fethu â chynnal Cyfarfodydd Tîm Rheoli yn Hydref a Rhagfyr hwy ill dau. Roedd hynny’n bennaf oherwydd salwch Ymddiriedolwyr neu salwch difrifol aelod o’u teulu, felly ni ellid ei osgoi.

Mynegir pryder yn aml nad ydym yn llwyddo i ddenu’r rhai sydd yn wenynwyr ond na ddymunant, i bob golwg, ymuno â Chymdeithas. Mynegwyd pryder cyffelyb ynghylch colli aelodau yn rhai Cymdeithasau: mae cyfanswm yr aelodaeth, serch hynny, wedi aros yn o gyson, er y llanw a’r trai arferol sy’n effeithio ar bob corff o’r fath. Gwnaed sylw fod recriwtio lleol yn bwnc ar gyfer Aelod-Gymdeithasau; ond er mwyn wynebu’r pryderon hyn a chynorthwyo â hwy, gan ymdrechu i hyrwyddo CGC megis corff a allai fod yn fwy deniadol, darfu i’r Tîm Rheoli ofyn barn Aelod-Gymdeithasau yn 2016. O ganlyniad i’r gwaith hwn lluniodd cyfarfod Cyngor mis Tachwedd restr o’r gofynion a gylchredwyd yn Bapur Ymgynghorol ddechrau 2017. Gwnaed cynnig yng nghyfarfod Cyngor mis Mehefin i’r Ymddiriedolwyr ymweld â Chymdeithasau ledled Cymru i esbonio swyddogaeth CGC. Mae tair cymdeithas wedi derbyn y cynnig, hyd yn hyn.

Cyfyngir y cyfle i ddatblygu CGC gan nifer y bobl a all ei gyflawni, a chan hynny treuliwyd rhan helaeth o eleni’n cynnal y status quo, arall, wrth gwrs, na’r paratoadau cynnar ar gyfer Achlysur 75ain Pen-blwydd 2018, gan gynnwys gwaith canfod lleoliad, trefnu llety a gwahodd siaradwyr ynghylch gwenyna a’r diddanwch yn y Cinio Mawreddog fel ei gilydd (ymysg y llu gorchwylion eraill sydd ynglŷn â’r fath achlysuron). Mae gwaith wedi mynd rhagddo.

Yswiriant: Seilir sicrwydd yswiriant CGC ar sawl amod, gan gynnwys angen talu tâl y pen mewn pryd. Mae’r tâl y pen i’w dalu gan Gymdeithasau ar y 1af o Ionawr pob blwyddyn, ond y mae yna lwfio ar yr amod y telir pob arian dyledus erbyn yr 31ain o Fawrth y flwyddyn honno. Atgoffir Aelod-Gymdeithasau bod angen talu’n brydlon. Ceir adroddiad ar wahân ynghylch materion yswiriant ymhellach ymlaen yn y ddogfen hon.

Arian Wrth Gefn: Mae’r polisi Arian Wrth Gefn yn datgan y bydd i’r Elusen (CGC) gadw £10,000-£13,000 wrth gefn. Mae Cyfraith Elusen yn mynnu bod rhaid wrth y gronfa hon ar gyfer treuliau gweithrediadol a chytundebol pe bai angen. Arolygir a diweddarir y polisi hwn yn flynyddol.

Defnyddir yr arian yn y cyfrif cyfredol HSBC nid yn unig i dalu costau cynnal y Gymdeithas, ond i ariannu amryw brosiectau megis cynnal cyrsiau a rhannu gwybodaeth trwy amryw ddulliau, megis y wefan, cyhoeddiadau a llyfrynnau. Ceir adroddiad ariannol manwl gyda’r ddogfen hon.

Llywodraethiant: Yn ystod 2017, fel yn y flwyddyn flaenorol, bu i sawl ffactor rwystro’r Tîm Rheoli wrth iddynt gynnal busnes beunyddiol CGC, gan gyfyngu ar eu gweithgareddau yn y pen draw. Mae’r methiant i benodi Cadeirydd, Ysgrifennydd Cyffredinol na Dirprwy Gadeirydd, a’r methiant i recriwtio ystod gyflawn o Ymddiriedolwyr, wedi cynyddu baich gwaith sawl Swyddog wrth geisio sicrhau cyflawni gwaith hanfodol. Yn CCB 2017 ymddeolodd dau Ymddiriedolwr, Jenny Shaw ac Andy Ryan. Etholwyd tri Ymddiriedolwr newydd – Peter Elvis a Gordon Lumby yn y CCB, Keith Davies yn y CCA ym Mehefin. Mae Peter i arwain gyda Dysgu a Datblygu. Ymddeolodd Lynfa fel Ysgrifennydd Arholiadau, gyda Rachel Hills a Caroline Mullinex yn cyflawni’r swydd bellach. Mae David Kennedy wedi cymryd swydd Ysgrifennydd Aelodaeth yn dilyn ymddeoliad Ian Hubbuck. Mae Ian yn haeddu pleidlais neilltuol o ddiolch am ddal yr awenau hyd nes y gwirfoddolai rhywun arall. Cymrodd John Bowles swyddogaeth Cadeirydd tros-dro fesul cyfarfod, ond fe’i hetholwyd i swydd y Cadeirydd adeg Cyfarfod Cyffredinol Arbennig ym Mehefin.

Aelodaeth: Mae gan CGC bedwar ar bymtheg o Aelod-Gymdeithasau sy’n cynrychioli 1,728 o Aelodau Anuniongyrchol. Yn rhan o’r tâl y pen blynyddol a godir ar bob un Aelod-Gymdeithas, mae Aelodau Anuniongyrchol yn cael budd trwy dderbyn pedwar rhifyn o ‘Wenynwr Cymru’ ac yswiriant Atebolrwydd Cyhoeddus a Chynnyrch trydydd parti. Ar hyn o bryd mae pump ar hunain o Aelodau Unigol ac wyth Aelod Anrhydeddus o Gymdeithas Gwenynwyr Cymru. Ceir manylion yr aelodaeth gyda’r adroddiad hwn.

Gwefan: Gwnaed rhai newidiadau i’r wefan, a reolir bellach gan ein Golygydd, Nigel Dailey.

Cylchgrawn ‘Gwenynwr Cymru’: Aildrefnwyd y pwyllgor golygyddol yn 2016, ond yn dilyn ymddiswyddiad y Golygydd ar y pryd, Grant Williams, fe’i rheolwyd i raddau helaeth gan Nigel Dailey gyda pheth cyfraniad gan y Cadeirydd a’r Ysgrifennydd Achlysuron. Mae gennym lawer o le i ddiolch i Nigel, gan iddo wirfoddoli, i ddechrau, i fod yn Olygydd Cynorthwyol, ond ymhen wythnosau fe’i gadawyd yn brif Olygydd ac yn Wefeistr. Trafodwyd cytundeb â’r argraffydd S&G i gynnwyd gweithdrefnau diogelu data, er mwyn sicrhau trin manylion cyswllt gwenynwyr mewn modd diogel, ac y’i defnyddir yn unig ar gyfer dosbarthu’r cylchgrawn.

Cyhoeddiadau: Rydym eto’n ddiolchgar i Wally Shaw am ysgrifennu’r llyfryn ynghylch Cynaeafu Mêl a yrrwyd at bob aelod yr haf diwethaf. Mae rhagor o gopïau ar gael yng Nghyfarfodydd Cyngor ar gyfer aelodau newydd a dechreuwyr. Gofynnir i’r Cyngor eto eleni a oes yna unrhyw bwnc penodol yr hoffai’r aelodau weld cyhoeddiadau eraill yn eu cylch. Felly hefyd yn achos ychwanegiadau at y set o daflenni a anelir at y cyhoedd yn gyffredinol, o ba rai yr ydym yn peri bod templedi ar gael ar wefan CGC ar gyfer eu hargraffu a’u dosbarthu gan Aelod-Gymdeithasau.

Logo: Cynigiwyd tri dewis ar gyfer logos yn y CCB a dewiswyd un ‘B’ (coch yn bennaf) trwy fwyafrif mawr.

75ain Pen-blwydd: Ffurfiwyd CGC ym 1943 a 2018 fydd 75ain pen-blwydd ei sefydlu. Cytunodd y Cyngor y cynhelid achlysur ar ffurf ysgol haf er mwyn atgynhyrchu honno lle dechreuwyd CGC ym ’43. Gwnaed gwaith manylach er mwyn canfod man, siaradwyr a chostau, a rhoddwyd crynodeb o hyn yng nghyfarfod y Cyngor ar y 4edd o Dachwedd  2017.

Colledion y Gaeaf: Yn ôl pob sôn bu’r ymateb i Arolwg COLOSS 2017 yng Nghymru’n wael iawn. Atodir adroddiad ynghylch hynny i’r adroddiad hwn.

Archif: Mae gwaith casglu ynghyd dogfennau hanesyddol CGC er mwyn ffurfio archif yn mynd rhagddo, wedi i’r holl ddeunydd CGC a storiwyd yn Llyfrgell Genedlaethol Cymru gael ei ddinistrio gan dân. Rydym yn ddyledus i Ian Hubbuck am ei ymdrechion i olrhain a storio’r dogfennau hanesyddol hyn. Gobeithiwn y bydd unrhyw un sydd â dogfennau perthnasol o’r cyfnod cyn 2005, nad yw Ian wedi’u holrhain eisoes, yn ystyried peri eu bod ar gael i’w copïo.

——————————————–

Mae’r Ymddiriedolwyr wedi gweithio â sawl asiantaeth allanol yn ystod 2017 er mwyn sicrhau bod gwenynwyr Cymru’n cael gwybodaeth a chefnogaeth gyflawn ar raddfa Cymru, y DU ac Ewrop. Ceir isod restr o’r cyfarfodydd allanol a fynychwyd gan CGC.

Bee Health Advisory Forum (UK): Cynhwysir manylion yn adroddiad y Swyddog Technegol isod.

Tasglu Peillwyr Cymru: Ym Medi 2016 dechreuodd Llywodraeth Cymru gynllun a amcanai hyrwyddo Cymru megis y wlad ‘Gyfeillgar i Wenyn’ gyntaf. Parha CGC i gael ei chynrychioli ar y grŵp hwn gan Peter Elvis.

CONBA: Ar y cyd, mae Cymdeithasau Gwenyna Cymru, Lloegr, yr Alban ac Iwerddon, yn ogystal â’r Bee Farmers Association, yn ffurfio CONBA sy’n cefnogi buddiannau pob gwenynwr a gwenyna yn y DU.

 

DGC: Y Diploma Gwenyna Cenedlaethol yw’r cymhwyster academaidd ffurfiol uchaf sydd ar gael yn y DU. Yn ogystal â dyfarnu’r Diploma, mae’r DGC hefyd yn cynnal cyrsiau byrion ynghylch pynciau penodol sydd o ddiddordeb i rai o’n haelodau. Mae CGC yn gweithio i annog y DGC i gynnal cyrsiau byrion yng Nghymru. Aeth Lynfa Davies i Gyfarfod Blynyddol y DGC ar ran CGC.

Cyfarfodydd mewnol CGC 2017:

28ain Ionawr – Tîm Rheoli – Ymddiriedolwyr a’r Swyddogion Eraill (Dolgellau)

1af Mawrth – Tîm Rheoli (Dolgellau)

4ydd Mawrth – CCB, Cyfarfod Cyngor a Chyfarfod Pwyllgor Achlysuron – (Rhaeadr Gwy)

17eg Ebrill – Tîm Rheoli – Ymddiriedolwyr

1af Mehefin – Cyfarfod Tîm Rheoli – Ymddiriedolwyr ( Dolgellau)

24ain Mehefin – Cyfarfod Cyngor a Chyfarfod Pwyllgor Achlysuron – (Llanbister)

24ain Awst – Tîm Rheoli – Ymddiriedolwyr a’r Swyddogion Eraill (Dolgellau)

1af Mawrth – Tîm Rheoli – Ymddiriedolwyr a’r Swyddogion Eraill (Dolgellau)

22ain Hydref – Tîm Rheoli – Ymddiriedolwyr a’r Swyddogion Eraill (Dolgellau)

1af Mawrth – Tîm Rheoli – Nis cynhaliwyd gan na chaed cworwm

4ydd Tachwedd – Cyfarfod Cyngor a Chyfarfod Pwyllgor Achlysuron (Rhaeadr Gwy)

Cynhaliwyd sawl cyfarfod anffurfiol arall ymysg Ymddiriedolwyr a Swyddogion unigol yn ystod ail hanner y flwyddyn: 2 Golygyddol, 2 ynghylch Achlysuron a threfniadau’r 75ain pen-blwydd.

Aeth y Cadeirydd i gyfarfod Cymdeithas yn Abertawe a’r Cylch hefyd, gan siarad yno, ac i Sioe Gŵyr ym mlwyddyn eu Canmlwyddiant i gyflwyno gwobrwyon i aelodau Cymdeithas Abertawe a’r Cylch.

Cynrychiolaeth CGC yng Nghyfarfodydd Allanol 2016:

Jenny Shaw (J.S.), John Bowles (J.B.), Leslie Williams (L.W.), Wally Shaw (W.S.),

Peter Elvis (P.E.), Lynfa Davies (L.D)

23ain Mawrth –Bee Health Advisory Forum: Llunain (W.S. a J.B.) – nis cynhaliwyd

7fed Ebrill – CONBA: Harper Adams (JS a JB)

17eg Mehefin – Tasglu Peillwyr Cymru: Y Drenewydd (P.E.)

21ain Medi – Bee Health Advisory Forum (W.S.)

25ain Hydref – CONBA: Esher, Surrey (J.B)

26ain Hydref – DGC: Esher, Surrey (L.D.)

12fed Rhagfyr – Bee Health Advisory Forum: Llundain (W.S.)

ADRODDIADAU

Pwyllgor Dysgu a Datblygu:

Cyfarfod Pwyllgor: Gwesty Elan Valley, Rhaeadr Gwy, 4.11.2017 am 10.30

Cofnodion:

Mae’r Pwyllgor D a D wedi cael dipyn o seibiant yn ei restr cyfarfodydd. Yn ffodus, mae gwaith y pwyllgor wedi parhau, diolch i ymdrechion aelodau presennol wrth iddynt barhau i gyfrannu, ac aelodau newydd wrth iddynt ymafael yn eu dyletswyddau. Bu inni benodi i’r swyddi canlynol neu’u cadarnhau:

Wally Shaw: Technegol

Frank Gellatly: Iechyd Gwenyn

Lynfa Davies: Cynrychiolydd a chynghorwr DGC

Jenny Shaw: Asesu a chynghori

Caroline Mullineaux: Swyddog Arholiadau (Unedau ac Ymarferol Uwch)

Rachel Kellaway (Hills, gynt): Swyddog Arholiadau (Asesiad Sylfaenol)

Pete Elvis: Ymddiriedolwr/Cadeirydd

Yr ydys i gysylltu â Steve Davies a Trisha Marlow ac i ofyn iddynt a ddymunant fod â rhan.

Penderfynasom gynnal cyfarfodydd D a D ar yr un dyddiadau ac yn yr un lleoedd â chyfarfodydd Pwyllgor CGC er mwyn arbed amser teithio i aelodau.

Adroddiadau:

Frank: Wedi cyflwyno adroddiad ynghylch Gwenyn Asia yng nghylchgrawn CGC.

Wally: Wedi cyhoeddi tair taflen yn y flwyddyn flaenorol. Hoffai gael ei gymeradwyo i gynhyrchu dau lyfryn ychwanegol eleni: “Bwydo Gwenyn” a “Rheoli Crwybrau”.

Caroline: Gweler yr adroddiad atodedig.

Rachel: Gweler yr adroddiad atodedig.

Cytunwyd y nodem y canlynol ar Dystysgrifau Asesiad Sylfaenol:

Llwyddo (50%)

Clod (70%)

Rhagoriaeth (80%)

Sylwer na dderbynnir ceisiadau hwyr am Asesiad Sylfaenol, bellach.

Byddwn yn ceisio safoni:

Heidiau a ddefnyddir ar gyfer asesu

Graddfeydd marcio (trwy ymarferiadau cymedroli)

Iechyd a Diogelwch mewn perthynas â phob gwenynfa a ddefnyddir at ddibenion asesu

Adroddiad Blynyddol yr Ysgrifennydd Arholiadau 2017:

Asesiadau Sylfaenol

Mae CGC wedi parhau i hyrwyddo a chynnig Asesiadau Sylfaenol ar gyfer ymgeiswyr Cymru yn ystod 2017, gan dderbyn cyfanswm o 38 cais. O’r rhain, aeth 22 ymlaen yn ystod y flwyddyn, gyda gohirio’r gweddill hyd 2018. Nifer yr ymgeiswyr sylfaenol, yn ôl Cymdeithas, fu:-

Môn: 5

Y Fflint a’r Cylch: 4

Abertawe: 2

Brycheiniog  a Maesyfed:3

Aberystwyth: 3

Conwy: 3

Ymgeiswyr Annibynnol: 2

Cytunwyd yn 2016 y defnyddid Asesiad Sylfaenol y BBKA, ac y mae’r drefn hon yn parhau, gan sicrhau arddull cyson ar gyfer aelodau  BBKA a CGC.

Llwyddodd 21 yn 2017. Llongyfarchiadau i’r ymgeiswyr hynny a diolch i’r holl aseswyr, rheolwyr gwenynfeydd, swyddogion hyfforddi a phawb arall fu â rhan am eu cymorth wrth drefnu’r asesiadau ar yr hyn sy’n adeg brysur i bawb yn anterth y tymor gwenyna gweithredol.

Derbyniwyd sawl cais yn eithaf hwyr yn y tymor – yn rhy hwyr i rai ymgeiswyr fedru sefyll y Sylfaenol y llynedd. Er mwyn hwyluso’r broses yn y dyfodol, dylid cyflwyno ceisiadau sylfaenol erbyn y 1af o Fai pob blwyddyn, gan amcanu eu cynnal oll erbyn diwedd Gorffennaf.

Cyhoeddwyd erthygl a roddai fanylion y broses ymgeisio, terfynau amser ac ati yn rhifyn y gaeaf o Wenynwr Cymru.

Unedau

Mae CGC yn parhau i ddefnyddio gwasanaethau’r BBKA ar gyfer darparu unedau ac asesiadau ymarferol uwch, ac y mae’r drefniadaeth hon yn gweithio’n dda. Yn flaenorol mae CGC wedi talu tâl aelodaeth arholiadol yr ymgeiswyr hynny o Gymru nad ydynt hefyd yn aelodau o’r BBKA. Cytunwyd yng nghyfarfod Cyngor Tachwedd  2017 y byddai CGC eto’n talu tâl aelodaeth arholiadol y BBKA ar ran ymgeiswyr o Gymru yn 2018.

Bu ar 9 ymgeisydd angen yr aelodaeth hon yn 2017, am gyfanswm cost o £81 i CGC.

Mae’r unedau a safwyd gan ymgeiswyr o Gymru yn 2017 fel a ganlyn:–

Mawrth 2017

Bu i 6 ymgeisio am gyfanswm o 8 uned ar y 18fed o Fawrth, er y derbyniwyd rhai ceisiadau gohirio wedi hynny. Ar y diwrnod, safodd 4 ymgeisydd gyfanswm o 4 uned mewn 3 man – yn y de, y gogledd-ddwyrain ac ym Môn.

Llwyddodd dwy. Llongyfarchiadau i Carol Demmer (Uned 1) ac i Margaret Gill (Uned 7).

Tachwedd 2017

Yr oedd 5 ymgeisydd i sefyll 6 uned ar yr 11eg o Dachwedd, ond ar y diwrnod, safodd 4 ymgeisydd un uned yr un mewn dau fan: un yn y de, a’r llall yng Nghonwy.

Llwyddodd 3. Llongyfarchiadau i Kevin Jones, Jane Webber a Damien Love, a lwyddasant oll yn Uned 1.

Asesiadau ymarferol

Ni safwyd unrhyw asesiadau ymarferol gan aelodau CGC yn 2017.

Mae’r BBKA wedi cyflwyno dau asesiad ymarferol o 2018 ymlaen: –

  • Tystysgrif Iechyd Gwenyn Mêl
  • Tystysgrif Magu Gwenyn Mêl

Bydd y rhain ar gael i ymgeiswyr yng Nghymru ar yr un sail â’r unedau a’r asesiadau ymarferol uwch. Fe allai’r asesiadau newydd apelio at wenynwyr na ddymunant ymgymryd ag unedau ysgrifenedig, ond da fyddai gweld rhagor o wenynwyr Cymru’n cynyddu eu haddysg wenyna pa un ai trwy’r asesiadau ymarferol ynteu’r unedau.

Gall grwpiau astudio a drefnir ar raddfa leol fod yn ffordd wych a difyr o baratoi ar gyfer rhain. Byddai’n dda iawn gennym awgrymu sut y gallai cymdeithasau lleol drefnu’r rhain: cysylltwch ag education@CGC.com

Gan mai dim ond ym mis Mawrth diwethaf y bu inni ymgymryd â swyddogaeth ysgrifennydd arholiadau, bu 2017 yn gyfnod o ddysgu dwys ar ein cyfer ni, ond rydym yn ddiolchgar i’n rhagflaenyddes, Lynfa, am ei chefnogaeth; i’r BBKA am helpu ein llywio trwy’r broses trefnu unedau, ac i Bwyllgor Dysgu a Datblygu  ehangach CGC.

Rydym wedi ymrwymo i gyfathrebu’n rheolaidd ag  trwy Wenynwr Cymru, ac y mae wastad yn dda gennym glywed gan gymdeithasau lleol er mwyn trafod sut y gallem eu cefnogi i annog rhagor o aelodau i roi cynnig ar y system addysg!  

Caroline Mullinex a Rachel Hills

Ysgrifenyddion Arholiadau ar y Cyd

Ionawr 2018

Pwyllgor Achlysuron:

Daeth 140 o ddirprwyon o ledled Cymru a’r gororau i’r Gynhadledd Wanwyn. Eleni bu i 44 o Stiwardiaid helpu sicrhau bod y gynhadledd yn llwyddiant. Rhoddwyd gwobr y stiward gan BB Wear ac fe’i henillwyd gan Jeff Davies. Bu 5 masnachwr ychwanegol, gyda chyfanswm o 20, ac arddangosfeydd gan APHA, Bee Farmers a  Bees Abroad. Gwnaeth y gynhadledd elw o £XXXX..XX. Bu inni ddefnyddio trydedd neuadd er mwyn caniatáu i ragor o fasnachwyr fod yno.

Cefnogwyd yr Ŵyl Wanwyn gan 15 aelod, yn stiwardio’r stondin ynghyd â’r Arolygwyr Gwenyn. Hoffwn ddiolch i Graham Wheeler, John Bowles a Keith Hall a gododd y stondin ar fy rhan i. Roedd y stondin yn boblogaidd iawn eto â’r cyhoedd yn gyffredinol a gwenynwyr o Gymru a thu hwnt.

Ar gyfer y Sioe Amaethyddol Fawr o’r 24ain i’r 27ain o Orffennaf symudasom i stondin bychan yn y babell Arddwriaethol. Arhoswyd yno ar gyfer Sioe Fêl Genedlaethol Cymru.  Diolch fil i Keith Hall, Peter Elvis a John Bowles am osod y stondin: stiwardiwyd ef gan 20 aelod.

Mae’r cynllunio ar gyfer Cynhadledd Wanwyn 2018 yn mynd rhagddo’n dda. Mae’r Agoriad a’r prif siaradwyr wedi’u trefnu:

     Susie Hill- Cyn-gadeiryddes yr Ulster Beekeepers Association (i agor). Bwydo: Beth, Pam a Phryd

     Y Dr Paul Cross – Prifysgol Bangor ar Ddatblygu cynaeafwr ynni dirgryniad bychan ar gyfer olrhain 

     gwenyn mêl heb ddefnyddio batri

     Kirsty Stainton – NBU ar Ymchwil i Wrthfirwsolion yn erbyn clefydau gwenyn. Darlith tan nawdd 

     BDI

Mae’r cynllunio ar gyfer Cynhadledd y 75ain Pen-blwydd yn mynd rhagddo’n hwylus. Mae gennym 10 siaradwr yn traddodi 15 darlith, a 10 gweithdy ynglŷn â 5 gwahanol bwnc. Diolch yn fawr i Lesley Williams a Jenny Shaw a ddechreuodd y cynllunio yn 2016 trwy ganfod lleoliad addas, Prifysgol  Aberystwyth.

Unwaith yn rhagor, ni fu gan y Pwyllgor gadeirydd am y rhan fwyaf o’r flwyddyn, gan nad oedd gan CGC Is-gadeirydd.

Gwefeistr

www.CGC.com

Gweler Adroddiad atodedig y Gwefeistr

Golygydd: Gweler Adroddiad atodedig y Golygydd

Swyddog Cyhoeddusrwydd: Dim adroddiad

Swyddog Technegol:-

Gwasanaeth Arolygu Gwenyn:

Mae CGC Wedi parhau i weithio’n agos â’r Gwasanaeth Arolygu Gwenyn. Bu ychydig newidiadau ymysg y staff eleni, ac y mae Frank Gellatly wedi cyhoeddi adroddiad byr ynglŷn â hyn a’r ystadegau haint ar gyfer Cymru yn rhifyn gaeaf Gwenynwr Cymru. Ceir adroddiad mwy cynhwysfawr Frank ynghylch gwenyna yng Nghymru ar BeeBase, ac y mae’n wir werth ei ddarllen.

Trafferthion â Breninesau:

Dwi ddim yn sicr a ydi’r rhain wedi mynd i ffwrdd, ond ni fu llawer o sôn amdanynt eleni. Os yw gwenynwyr wedi dilyn y cyngor i baru breninesau cyn gynted yn y flwyddyn ag y bo modd, sy’n lleihau’r tebygolrwydd y byddant yn paru â gwenyn ormes wedi’u heintio â’r Firws Adain Camffurfiedig (FAC), yna efallai fod hynny wedi lleihau’r broblem. Mae’n gweithio i ni, beth bynnag. Ymddengys fod disodliadau diwedd tymor, rhywbeth na all y gwenynwr ei atal gan amlaf, yn arbennig o hawdd eu heintio. Wrth inni wneud heidiau cnewyllol, rydym wedi gweld yr hyn y tybiwn ei fod yn dystiolaeth y trosglwyddir FAC o genhedlaeth i genhedlaeth, sef bod y frenhines yn dodwy wyau neu’n defnyddio had sy’n cynnwys y firws, a drosglwyddir i’w hepil. Os felly, mae’n anos delio ag ef.

Chwilen Fach y Cwch (ChFC):

Mae ChFC wedi ehangu’i thiriogaeth rhagor yn ne’r Eidal yn ystod 2017, ond nis canfuwyd ymhellach na hynny. Ymddengys fod awdurdodau’r Eidal yn parhau â rhaglen ddileu, ond mae hynny’n gynyddol afrealistig. Mae’r parth gwahardd symud cychod wedi’i leihau’n ddiweddar o 100km i 50km, datblygiad y bu inni fynegi ein hanghymeradwyaeth yn ei gylch. Mae hwn, fodd bynnag yn fater i’r UE a dwi’n amau a wnaiff ein barn ni unrhyw wahaniaeth. ’Dyw’r berthynas rhwng  gweynwyr a Llywodraeth yr Eidal ddim yn dda, i bob golwg, ac nid yw hynny’n argoeli’n dda ar gyfer cydweithio!

Gwenyn Asia (GA):

Bu ail achos o wenyn Asia eleni, yn Woolacombe yn Nyfnaint. Canfuwyd y nyth yn fuan ac fe’i dinistriwyd. Dangosodd proffilio DNA nad oedd perthynas rhyngddo â’r nyth a ganfuwyd yn Tetbury yn 2016, ac nid oes tystiolaeth fod GA wedi ymsefydlu yn unman arall. Fel yn achos nyth y llynedd, fe’i canfuwyd gyntaf gan wenynwr a ddilynodd yr holl weithdrefnau cywir wrth roi gwybod amdano. I roi peth syniad i chi am faint y broblem, cafwyd 2,500 adroddiad ynghylch GA y llynedd, a bu’n rhaid penderfynu ynghylch pob un ac ymchwilio i’r rhai amheus – cryn waith. O brofiad hyd yn hyn, ymddengys yn debyg mai gwenynwyr fydd rheng flaen yr amddiffyniad.

Mae angen inni fod o ddifrif ynglŷn â’r swyddogaeth hon, oherwydd i bob golwg gallai GA ymddangos yn agos unrhyw le. Dylai pob cymdeithas annog ei haelodau i osod maglau arolygu – nid maglau lladd diwahaniaeth.

Cyfarfodydd y Bee Health Advisory Forum (BHAF):

Bu llawer o drafod BRECSIT yn y BHAF eleni. Alla’i ddim dweud ein bod ni fawr callach ynghylch sut y bydd yn effeithio ar wenyna. Un peth a benderfynwyd yw y mabwysiedir pob cyfraith a rheoliad UE ynghylch gwenyna a mêl yn becyn gan Lywodraeth y DU, a fydd yn gwneud unrhyw newidiadau angenrheidiol rywbryd yn y dyfodol. Golyga hyn na wynebwn unrhyw newidiadau disymwth. Mae’r Gweinidog hefyd wedi rhoi sicrwydd (yn o argyhoeddiadol) y bydd y Llywodraeth yn gwneud iawn am y diffyg yn yr arian sy’n dod ar hyn o bryd o Gronfa Wenynol yr UE (tua £700 mil y flwyddyn). Felly eto, ni ddylem weld unrhyw newid yng ngraddfa’r gefnogaeth bresennol.

Bu mewnforio breninesau a phecynnau gwenyn i’r DU yn cynyddu’n raddol yn y blynyddoedd diwethaf, o 4,000 brenhines yn 2011 i 15,000 yn 2017. Ymddengys mai’r farn gyffredinol yw bod hon yn duedd annymunol a pheryglus. Mae gan y BBKA eisoes fandad gan ei haelodaeth i bwyso am wahardd mewnforion. Yn fwy rhagweithredol, mae ganddynt gynllun ysgogi cynhyrchu breninesau gartref trwy gynnal cyrsiau magu breninesau. Caniateir i bobl sydd wedi sefyll y cwrs hwn (a llwyddo mewn arholiad?) werthu breninesau sydd â ‘sicrwydd safon’. Am amryw resymau mae gennyf amheuon mawrion ynghylch llwyddiant y syniad hwn. Tybiaf fod cynllun CGC i ddysgu pob gwenynwr (neu gyfran helaeth o’n haelodau, o leiaf) sut i fagu breninesau a pheri cynnydd eu hunain (felly’r llyfryn (‘Dulliau Syml o Gynyddu’), gan ddefnyddio gwenyn sydd wedi ymaddasu’n lleol lle bynnag y bo modd, yn ddull llawer gwell. Ymddengys fod amcanu gwneud Cymru’n hunangynhaliol, gan leihau’r galw, felly, am fewnforion, yn llawer gwell syniad. Yn ddelfrydol byddai hyn yn lleihau’r galw yn sylweddol neu’n ei ddileu, yn hytrach na dibynnu ar y Llywodraeth i orfodi gwaharddiad. Yn y dyfodol agos bydd DEFFRA yn gyrru holiadur (ie, un arall) i wenynwyr (dwi’n ansicr ai pob un ynteu dim ond sampl) er mwyn canfod sut mae gwenynwyr yn diwallu’u hanghenion am heidiau a breninesau. Dwi’n meddwl ei fod yn werth cael gwybod beth yw’r arfer presennol, felly anogwn wenynwyr i gydweithredu ac ateb gorau y medrant.

’Does gen i ddim gwybodaeth hyd yn hyn ynghylch canlyniad Cyfrif Cychod Blynyddol 2017, ond gallai fod yn bosibl darparu diweddariad erbyn adeg y Cyfarfod Cyngor nesaf. Ni fu rhagor o sôn am gofrestru gwenynwyr yn orfodol, ond dwi’m yn meddwl fod hynny oherwydd ei fod wedi’i ollwng.

Mae Cynllun Iechyd Gwenyn newydd i’w gyflwyno yn 2019 ond ni fu trafod hyd yn hyn ar raddfa BHAF heblaw y gofynnwyd inni ystyried ein cylch gorchwyl presennol.

Asid Ocsalig:

Bu erthygl ar anweddu ocsalig yn rhif yn haf GC, a gobeithiaf wneud diweddaraiad ar gyfer rhifyn haf eleni. Os yw anweddu am ddod yn ddull safonol o reoli Varroa (ac nid wyf wedi penderfynu ynghylch hynny eto), mae angen i wenynwyr wybod rhagor am ddefnydd ymarferol yr offer sydd ar gael ar hyn o bryd. Nid yw’n fater o ddim ond gwthio’r gwpan dwymo i gwch a’i chynnau!

Wedi cryn ddisgwyl (nid eu bai nhw) mae Vita (Europe) wedi ein sicrhau ni’n ddiweddar yr ychwanegir ‘Hopguard II’ at y triniaethau Varroa cymeradwyedig yn 2018.

Cyhoeddiad Technegol CGC:

Cwblhawyd llyfryn newydd yn y gyfres CGC o’r enw ‘Cynaeafu Mêl’ ac fe’i danfonwyd at holl aelodau CGC gyda rhifyn haf GC 2017, mewn pryd ar gyfer cynhaeaf eleni – hynny a gafwyd. Mae fersiwn adolygedig o Lyfryn CGC (2010) ‘Rheoli Crwybrau’ yn cael ei baratoi, ac fe’i cyhoeddir yn rhifyn haf Gwenynwr Cymru. I gloi, mae’r ‘Cardiau Adnabod Clefydau Gwenyn Mêl’ y bwriadwyd iddynt fod ar gael ar gyfer tymor 2017 eto yn yr arfaeth. Wn i ddim am ddyddiad danfon.

Wally Shaw (Swyddog Technegol CGC)

Chwefror yr 2il 2018

Adroddiad y Swyddog Yswiriant 2017

Adnewyddwyd polisïau yswiriant Cymdeithas Gwenynwyr Cymru trwy’r un broceriaid – Coversure Insurance – o’r 1af o Hydref 2017 ymlaen. Roedd y premiymau ar gyfer y flwyddyn wedi codi gan ychydig llai na 5%. Roedd bod y cynnydd hwnnw’n gymharol fach yn syndod, o gofio’r hawliad sylweddol a setlwyd yn ystod y flwyddyn.

Mae manylion y Polisi Atebolrwyddau Cyfun sy’n diogelu aelodau yn erbyn risg sy’n codi o’u diddordeb ac unrhyw un a allai godi o’u cynnyrch ar gael ar wefan CGC.

Atebwyd sawl ymholiad a wnaed yn ystod 2016 yn adroddiad y llynedd, ac er na fwriadau eu hailgyhoeddi teimlaf fod y cynnydd mewn defnyddio asid ocsalig sychdarthedig yng nghychod y Gymdeithas wedi cynyddu perygl bygythiad difrifol i iechyd. Mae’n werth ailadrodd, felly, yr ymateb ynghylch statws ein haelodau megis gwirfoddolwyr. Efallai nad yw Rheoliadau Iechyd a Diogelwch yn uniongyrchol weithredol, ond y mae amod ein hyswirwyr ein bod ni’n trin ein gwirfoddolwyr megis cyflogedigion yn arwyddocaol, a dylai pob aelod Pwyllgor ei ddarllen.

Statws Gwirfoddolwyr

A ninnau’n aelodau Cymdeithas, mae’r mwyafrif ohonom yn gwirfoddoli ar gyfer sawl swyddogaeth – swyddogion y gymdeithas, hyfforddwyr, aelodau sy’n helpu gofalu am y gwenyn a chynnal y wenynfa. Ym marn yr yswiriwr mae’r holl wirfoddolwyr hyn yn “gyflogedigion”. Yn nhermau deddfwriaeth droseddol, fel y Ddeddf Iechyd a Diogelwch yn y Gwaith er enghraifft, byddai gennym, fel arfer, o leiaf un cyflogai cyn y byddai ein gwirfoddolwyr yn destun y rheoliadau. Yn ein hachos ni, mae ein hyswirwyr yn mynnu ein bod ni’n darparu dyletswydd gofal cyffelyb ar gyfer ein gwirfoddolwyr â phe baem ni’n gyflogwr. Nid annheg hynny pan ystyriwch y gall rhai o’r prosesau yr ymgymerwn â nhw fod yn eithaf peryglus. Mae angen inni sicrhau nid yn unig diogelu gwirfoddolwyr,  i’r graddau sydd o fewn rheswm yn ymarferol, yn erbyn eu pigo (siwtiau, menig): mae gennym yr un ddyletswydd gofal pan ymgymerant â swyddogaethau eraill megis defnyddio offer â modur, symud a chodi, a thrin plaleiddiaid megis chwynladdwyr ac asid ocsalig.

Rhaid, felly, inni sicrhau y gwneir ymdrechion rhesymol i gynnal a chofnodi asesiadau risg, darparu cyfarpar amddiffynnol ar gyfer ein gwirfoddolwyr a cheisio diogelu yn erbyn y peryglon mwy difrifol. Gweler yr adroddiad cryno ynghylch Iechyd a Diogelwch a gynhwyswyd yn rhan o’r Adroddiad Blynyddol.

Hyfforddi plant

Ni ddarperir sicrwydd yswiriant parthed cosb neu iawndal pe cam-drinnir plentyn neu oedolyn agored i niwed. Dylai fod gan bob un Cymdeithas bolisi sy’n delio a’r peryglon neilltuol a gysylltir â hyfforddi plant neu oedolion agored i niwed.

Lle bo hwn yn helaeth dylid ystyried defnyddio’r Gwasanaeth Datgelu a Gwahardd (GDG). Pan fo ysgol neu gorff cyffelyb arall yn gofyn am hyfforddiant, eu rhan nhw fydd gofyn am eirda GDG.

Adroddiad yr Ymddiriedolwr Iechyd a Diogelwch 2017

Yn ystod 2016 bu John Pilgrim mor garedig â gwirfoddoli i fod yn Swyddog Iechyd a Diogelwch ar gyfer CGC.

Yn ystod y flwyddyn ganlynol ysgrifennodd John at bob cymdeithas yn gofyn am gopïau o Ddogfennaeth Iechyd a Diogelwch.

Gwael iawn fu’r ymateb. Darfu i John hefyd draddodi cyflwyniad llawn iawn i’r Cyngor ynghylch gofynion cydymffurfio â’r Canllawiau Iechyd a Diogelwch presennol. Dadleuodd sawl dirprwy nad fyddai’r ddeddfwriaeth Iechyd a Diogelwch yn berthnasol, gan nad oedd Cymdeithasau’n gyflogwyr. Teimlent hefyd fod y gofynion yn rhy gymhleth.

Mae hynny’n camddeall yr ergyd a wnaed ar y pryd ac yn adroddiad yswiriant y llynedd (ac a ailadroddwyd uchod) bod rhaid trin ein gwirfoddolwyr megis cyflogedigion pan fyddont yn gweithredu ar ran eu Cymdeithas. Golyga hyn eu bod yn disgwyl y byddwn ninnau’n cydymffurfio â chanllaw a atodir wrth ddeddfwriaeth lle bo’n berthnasol. Dichon i fethu â gwneud hynny roi achos iddynt wrthod hawliad.

Mae John wedi llunio amryw dempledi asesu risg y dymunai eu cyhoeddi ar wefan CGC, ond fe’i rhwystrwyd gan fy nymuniad innau inni gynnwys yr asesiadau hyn mewn dogfen a fydd yn cwmpasu pob agwedd ar ddefnydd diogel o wenynfeydd y Gymdeithas, gan mai yno y bydd y perygl i unigolion ac i’r Gymdeithas ar ei fwyaf. Gobeithiaf y bydd John yn parhau i weithio â mi yn ystod y misoedd nesaf i ddatblygu’r thema hon ar gyfer eich ystyriaeth.

Aelodaeth:

Gweler y ddogfen atodedig, os gwelwch yn dda, am fanylion aelodaeth 2017 CGC.

————————————————

Datganiad: Mae’r Ymddiriedolwyr yn datgan iddynt gymeradwyo adroddiad yr ymddiriedolwyr uchod

Llofnodwyd ar ran ymddiriedolwyr yr Elusen

Llofnod:

Enw llawn:

Swydd: Cadeirydd

Dyddiad: 28ain Ionawr 2018

 

Dyddiad: 28ain Ionawr 2018

 

 

Last Page Update 12/03/2018